Waarom Einstein vandaag opnieuw gelezen moet worden
Over socialisme, vrijheid en de zieke samenleving In 1949 schreef Albert Einstein het essay Why Socialism?. Op het eerste gezicht een curiosum: een natuurkundige die zich mengt in sociale en politieke vragen. Maar wie het vandaag leest, merkt iets ongemakkelijks: Einstein beschreef geen wereld van gisteren, hij schetste een samenleving die nog moest komen. De vergissing van het geïsoleerde individu Einstein vertrekt van een eenvoudig maar radicaal uitgangspunt: de mens is geen autonoom eiland. Hij is van bij het begin een relationeel wezen, gevormd door anderen, afhankelijk van structuren die hij zelf niet heeft gekozen. Het kapitalisme, zo stelt Einstein, doet alsof het tegenovergestelde waar is. Het verheerlijkt het individu als zelfgemaakt project en herleidt vrijheid tot concurrentie. Maar een samenleving die mensen voortdurend tegen elkaar uitspeelt, produceert geen vrije burgers — ze produceert angstige performers. Hier raakt Einstein aan wat later bij Erich Fromm exp...